Onze afdeling Archeologie in de kijker!

Binnen Monument Vandekerckhove speelt onze afdeling Archeologie een cruciale rol in het bewaren, bestuderen en begrijpen van ons erfgoed. De voorbije twaalf maanden voerden onze archeologen opnieuw heel wat boeiende opgravingen en onderzoeken uit, elk met hun eigen verhaal, vondsten en uitdagingen.

In deze blog zetten we een aantal van deze projecten graag extra in de kijker. Je ontdekt hier niet alleen de bevindingen van onze experten, maar ook hun persoonlijke ervaringen op het terrein. De teksten die volgen werden rechtstreeks door onze archeologen geschreven en worden aangevuld met foto’s die een unieke inkijk geven in hun werk.

Duik mee in de wereld onder onze voeten en ontdek wat onze archeologen het afgelopen jaar hebben blootgelegd!

DE MARKT IN EEKLO

Naar aanleiding van de herinrichting van de Markt van Eeklo voerden wij in oktober 2024 een archeologisch vooronderzoek uit. Daarbij werden interessante donkere ‘marktlagen’ aangetroffen die teruggaan tot de late middeleeuwen en waarin, met behulp van metaaldetectie, enkele 14de-15de-eeuwse lakenloodjes en munten gevonden werden.

Onder deze zwarte ‘organische’ lagen waren op verschillende plaatsen karrensporen in de moederbodem te zien. In de zone het dichtst tegenaan de Sint-Vincentiuskerk is tevens een stukje van het middeleeuwse kerkhof aangesneden. Naast de laat-en postmiddeleeuwse sporen en vondsten werd in het uiterste oosten van de markt ook een intacte podzolbodem aangetroffen waarin een vuursteenartefact gevonden werd. Samen met een ander vuursteenartefact dat in de donkere marktlagen vervat zat, kan dit wijzen op de mogelijke aanwezigheid van een steentijdsite op de hoge en droge zandrug van Eeklo.

Duidelijk een site met een groot potentieel voor kennisvermeerdering, een archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een opgraving drong zich dan ook op. In het voorjaar van 2025 werd al een eerste grote zone onderzocht, hier zijn we volop bezig met het verwerken van alle vondsten en resultaten. In het najaar start de volgende fase op, we zijn alvast benieuwd naar ook deze resultaten. Dit onderzoek zal immers heel wat nieuwe kennis opleveren over het ontstaan en de ontwikkeling van Eeklo.

Deze tekst is geschreven door archeoloog en veldwerkleider Tomas Bradt.

ROMEINSE SPOREN IN HARELBEKE

Bij een opgraving in het bedrijvenpark Evolis ontdekten onze archeologen sporen van Romeinse bewoning, waaronder erfafbakeningen en minstens één huisplattegrond. Vorig jaar kon je reeds de eerste resultaten lezen in Tijdingen, ondertussen troffen we op deze site ook een grafveld aan en werden de waterputten, -kuilen en -poelen onderzocht.

Net buiten deze nederzetting vonden we zo’n 30 crematiegraven, waarin gecremeerde resten samen met keramische potten, kruiken en kommetjes waren bijgezet – waarschijnlijk als voedseloffer voor het hiernamaals.

Deze tekst is gebaseerd op input van archeoloog en veldwerkleider Jelle Defrancq.

ARCHEOLOGIE EN NATUUR VERWEVEN IN LEBBEKE

Tijdens opgravingen eind 2024 – begin 2025 zijn sporen uit de ijzertijd ontdekt: meer specifiek een gebouwplattegrond, spiekers en een waterkuil.

Maar het meest opvallend? Een gigantische dassenburcht met een doorsnede van wel 55 meter! In het hart ervan werd een brandrestengraf uit de late ijzertijd of vroeg-Romeinse tijd gevonden. Mogelijk trok een oude grafheuvel die ooit bovenop dit graf werd aangelegd ooit generaties dassen aan.

Deze tekst is geschreven door archeoloog en veldwerkleider Bert Mestdagh.

INTERNATIONALE SAMENWERKING IN THE PICTURE

Een unieke, internationale samenwerking is erin geslaagd, in alle discretie, de stoffelijke resten van 22 soldaten uit Wereldoorlog I op te graven. De Commonwealth War Graves Commission, het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed, de Volksbund Deutsche Kriegsgrâberfürsorge en de Franse Direction de la Mémoire, de Culture et des Archives hebben gezamenlijk een opgravingsproject op poten gezet nadat in 2022 menselijke resten werden teruggevonden op het domein naast de Golfclub Palingbeek in Ieper. Deze delicate, archeologische operatie, onder leiding van onze archeologen, met hun diepgaande expertise omtrent Wereldoorlog I, en onder toezicht van het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed, verliep in internationale samenwerking met eveneens experts uit Duitsland en Frankrijk. Het is een duidelijk gezamenlijk engagement om het verleden te eren en de herinnering aan de oorlogsslachtoffers levendig te houden.

Na de opgravingen zal nu worden gezorgd voor een eventuele identificatie en een eervolle, eeuwigdurende rustplaats.

Nood aan archeologisch onderzoek of advies voor jouw project? Mail jouw vraag naar archeologie@monument.be

Blijf je graag op de hoogte van onze projecten? Volg ons dan op sociale media (@archeologiemonument) of consulteer onze online database op monarcheo.be.

Interesse in werken bij Monument? Wij zoeken steeds volk! Solliciteer spontaan op jobs@monument.be en we staan je graag te woord!